Każdy, choć trochę związany ze sportem, a w szczególności jego siłowymi dyscyplinami, niewątpliwie słyszał kiedyś o suplemencie w skrócie zwanym ‘HMB’. Jego krótka kariera rozpoczęta wielkimi nagłówkami w prasie branżowej, podkreślającymi niespotykane dotąd, czy wręcz cudowne właściwości, skończyła się jeszcze szybciej niż się zaczęła. HMB miał być przełomem na skalę światową, na zawsze zmienić trendy w suplementacji sportowców, zwłaszcza kulturystów i trójboistów. Po ukazaniu się produktu na rynku konsumenci wręcz rzucili się na to ‘panaceum na zastój’, zresztą ku wielkiej radości speców od marketingu sportowego. Zaczęto testować tę długo oczekiwaną nowość i... więcej po nią już nie sięgnięto. Po 3. tygodniach stosowania nikt nie odnotował żadnych cudownych efektów, zapowiadanych w przesadzonych reklamach czy kwalifikujących się pod własne, niekiedy olbrzymie oczekiwania. Nie było rozrywającego skórę przyrostu masy mięśniowej ani 300% wzrostu tempa redukcji tkanki tłuszczowej. Wszystko pozostało jakby takie samo, więc większość ‘siłownianych niecierpliwców’ stwierdziła, że to kolejny kiepski wytwór chciwego, sportowego marketingu, na zawsze skreślając HMB z listy suplementów wartych zakupu. Część co bardziej doświadczonych, wyczulonych na reakcje swojego organizmu, a przede wszystkim znających mechanizm działania HMB sportowców odnalazła w tym produkcie prawdziwy ‘złoty gral’ i od kilkunastu lat, bazując na swej wiedzy, sumiennie i z zapamiętaniem ciągle go stosuje. Kto zatem miał rację - ogromna większość czy wąskie grono doświadczonych sportowców? Odpowiedź jest dość prosta, ale przyjrzyjmy się tematowi bardziej szczegółowo.

HMB, czyli ß-hydroksy-ß-metylomaślan jest metabolitem (produktem przemiany) aminokwasu L-leucyny, której pozytywny wpływ na wydajność anabolizmu białek mięśniowych został szeroko potwierdzony, zarówno w prasie naukowej, jak i w praktyce. Przypuszcza się, że po części za pozytywny efekt działania leucyny odpowiedzialny jest właśnie powstający z niej HMB. Leucyna w pierwszej kolejności, w procesie transaminacji przekształcana jest do kwasu ketoizokapronowego (KIC), który sam w sobie wydaje się mieć zdolność hamowania rozpadu białek mięśniowych (1). W zależności od tego, czy KIC znajduje się w komórce w mitochondriach czy w cytoplazmie, to jest on przekształcany do, odpowiednio, izowalerianianu-koenzymu A (Izowalerian-CoA) lub właśnie do ß-hydroksy-ß-metylomaślanu. W normalnych warunkach aż 95% zasobów leucyny wchodzi w pierwszą opisaną reakcję, a tylko pozostałe 5% konwertuje do HMB (2; Rys. 1). W praktyce przekłada się to na około 0,2-0,4 g HMB wyprodukowanego przez organizm człowieka, przy czym wartość ta ściśle zależy od dziennej podaży L-leucyny. Ogromna większość badań dowodzących skuteczności działania HMB obejmowała dzienną jego podaż na poziomie 3 g. Chcąc to osiągnąć, musielibyśmy dostarczyć około 60 g leucyny dziennie, co samo w sobie może nie jest niewykonalne, ale biorąc pod uwagę standardowe programy dietetyczne jest bardzo prawdopodobne, iż wydajność syntezy HMB w naszym organizmie nie byłaby na wymaganym poziomie, czyli wspomnianych minimum 3 g. Dla pewności zatem, suplementacja tym związkiem wydaje się najpewniejszym rozwiązaniem.