strona główna
TRENING
Trening ukierunkowany na hipertrofiê: Czêœæ IV - Wybór æwiczeñ
Bryan Haycock
12.01.2012

    Sporo czasu poświęciliśmy na omówienie zasad HST i wyłożenie aktualnego stanu wiedzy naukowej dotyczącej tego tematu. Przyszła pora przełożenia teorii na praktykę. W dzisiejszym artykule przyjrzymy się doborowi ćwiczeń. Po przeczytaniu zawartych w nim informacji powinniście czuć się pewnie, wybierając spośród dziesiątek ćwiczeń te, które będą dla Was odpowiednie. 

    Garść informacji dotyczących podstaw anatomii mięśniowo-szkieletowej.

    Kluczem do wyboru ćwiczeń jest elementarne rozumienie anatomii. Istotne jest abyście wiedzieli, że mięśnie są w stanie wykonać jedynie ruch ciągnący. Kierunek ciągnięcia biegnie zawsze wzdłuż linii samego mięśnia. Zupełnie tak, jak w przypadku taśmy elastycznej - kierunek, w którym możemy wykonać ruch ciągnący, staje się oczywisty, kiedy tylko zaczniemy ją rozciągać. Mięsień zawsze rozpościera się pomiędzy jednym lub więcej stawami, a każdy jego koniec przyczepiony jest do innej kości. Jeden koniec mięśnia znajduje się w miejscu zwanym przyczepem początkowym, a drugi – w przyczepie końcowym. Kość, do której przytwierdzony jest przyczep początkowy pozostaje nieruchoma, podczas gdy kość, na której umiejscowiony jest przyczep końcowy, jest przyciągana w kierunku przyczepu początkowego, kiedy tylko mięsień zaczyna się kurczyć. Staw(y) leży(ą) gdzieś pomiędzy tymi dwoma przyczepami. Na przykład, Wasza klatka lub inaczej - mięśnie piersiowe mają swój przyczep początkowy na mostku. Przyczepem końcowym jest kość w górnej części tułowia, zwana kością barkową. Staw ramieniowy leży pomiędzy nimi i działa jako punkt podparcia podczas ruchu ramienia.

    Pomimo że cały układ kostno-szkieletowy działa w ten sposób, istnieją pewne wyjątki, które stają się tym bardziej istotne, gdy zamierzamy wybrać ćwiczenia do naszego planu treningowego. Zaczynając od stawów, wyróżniamy dwa podstawowe ich typy, które najczęściej angażujemy podczas podnoszenia ciężarów - są nimi staw zawiasowy i staw panewkowy. Jest jeszcze wiele innych stawów, ale tylko te dwa są dla nas w tej chwili ważne i to je musimy brać pod uwagę przy doborze ćwiczeń. Staw zawiasowy pozwala na ruch w jednej płaszczyźnie. Najlepszym przykładem może być staw łokciowy lub staw kolanowy. Staw panewkowy pozwala na kierunek we wszystkich płaszczyznach przy jednoczesnym utrzymaniu stałego punktu obrotowego. Przykładem tego rodzaju stawu może być staw barkowy lub biodrowy.

    Jak możecie się spodziewać, różne typy stawów wymagają udziału różnego rodzaju mięśni. Staw zawiasowy, pozwalający na ruch jednopłaszczyznowy, jest obudowany przez mięśnie, których jedyny przyczep znajduje się na kości w jednej linii ze stawem i przyczepem końcowym. Innymi słowy, teoretycznie moglibyście narysować linię prostą przebiegającą od przyczepu początkowego, przez staw, aż do przyczepu końcowego. Linia ta nie ulegnie zmianie bez względu na pozycję stawu powyżej niej. Przykładowo, ruch w stawie ramieniowym nie wpływa znacząco na kąt ruchu ciągnącego bicepsu. Podobnie ruch w biodrze nie wpływa znacząco na kąt ruchu ciągnącego pośladków. Staw panewkowy wymaga innej struktury mięśniowej. Z racji, że ten rodzaj stawu umożliwia ruch właściwie we wszystkich kierunkach, potrzeba tu mięśni z więcej niż pojedynczym przyczepem. W tym przypadku przyczepy początkowe mięśnia rozciągającego się wokół stawu panewkowego rozmieszczone są na znacznym obszarze; mięsień następnie zbiega się w jednym punkcie. Na przykładzie mięśnia piersiowego widzimy, że jego przyczepy początkowe rozpoczynają się na wysokości obojczyka i biegną w dół mostka aż do szóstego żebra. Umożliwia to uzyskanie wielu osi ruchu, co pozwala ramieniu na poruszanie się w wielu płaszczyznach. Innym mięśniem biegnącym zbieżnie - jest mięsień naramienny. Znajduje się on na zewnętrznej stronie barku, przebiegając od obojczyka aż do grzbietu. To również daje ramieniu możliwość ruchu wielokierunkowego. Na zakończenie jeszcze jeden mięsień biegnący zbieżnie, który otacza staw ramieniowy, co - jak wspomniałem - zapewnia pełną siłę we wszystkich płaszczyznach ruchu. Jest to mięsień najszerszy grzbietu. Przyczepy początkowe biegną w dół kręgosłupa - znajdują się na kręgach piersiowych, lędźwiowych i krzyżowych aż do miednicy. Dzięki temu ramię posiada kilka osi ruchu, co zostało już wcześniej kilkakrotnie powiedziane.

    Kategorie ćwiczeń

    Istnieje parę kategorii ćwiczeń - jednopłaszczyznowe, wielopłaszczyznowe, pliometryczne, ekscentryczne, izometryczne, unilateralne itp.

    Na potrzeby niniejszego artykułu podzielimy je na zaledwie dwie grupy - ćwiczenia złożone i izolowane.

    Ćwiczenie złożone to takie, w którym ruch odbywa się w dwóch stawach, podczas gdy ćwiczenie izolowane angażuje zaledwie jeden staw.

    Przykładem ćwiczenia złożonego może być wyciskanie na ławce. Wymaga ono udziału stawu barkowego i łokciowego, co warunkuje udział kilku grup mięśniowych.

    Przykładem ćwiczenia izolowanego jest uginanie przedramion, w którym jedynym pracującym stawem jest staw łokciowy, co pozwala na izolację bicepsu. Technicznie rzecz biorąc, uginanie przedramion w celu przetrenowania bicepsu angażuje przynajmniej dwa mięśnie - dwugłowy ramienia i ramieniowy - oba te mięśnie znajdują się wokół tego samego stawu. Jednak z praktycznego punktu widzenia przyjmiemy, że uginanie przedramion angażuje jedynie biceps.

    Wybór ćwiczeń

    Osobiście jestem zwolennikiem ćwiczeń złożonych, do których ewentualnie w razie potrzeby dodaję ćwiczenia izolowane.
    Jest ku temu kilka dobrych powodów.

    Ćwiczenia złożone pozwalają trenować kilka grup mięśniowych za jednym razem. Dzięki temu bodziec do wzrostu rozkłada się na kilka grup mięśniowych naraz, co pozwala na wydajniejszą pracę na treningu i trzymanie w ryzach czasu, jaki przeznaczamy na trening. Ruchy złożone pozwalają nam też na użycie relatywnie dużego ciężaru. To z kolei umożliwia zwiększanie ładunku na przestrzeni czasu. Co więcej, ćwiczenia złożone pozwalają na rozwinięcie koordynacji pomiędzy mięśniami, która niezbędna jest wtedy, gdy znacznie zwiększamy podnoszony ciężar.

    Oto lista podstawowych ćwiczeń złożonych i trenowanych mięśni:

    Ćwiczenia złożone

    Trenowane grupy mięśniowe

    Przysiady

    Wyciskanie na suwnicy

    Martwy ciąg

    Dolny odcinek grzbietu, mięśnie pośladkowe, mięśnie czworogłowe i dwugłowe uda, mięsień czworoboczny (jedynie w przypadku martwego ciągu)

    Wyciskanie sztangi na ławce (dowolny kąt)

    Pompki na poręczach

    Klatka, ramiona, triceps

    Wiosłowanie sztangą

    Podciąganie na drążku

    Mięsień najszerszy grzbietu, prostownik grzbietu, mięsień naramienny (tylny akton), biceps, przedramiona, mięsień czworoboczny (tylko wiosłowania)


    Jak widać, lista ćwiczeń, którymi jesteście w stanie przetrenować całe ciało - jest bardzo krótka. Na dobrą sprawę wystarczyłyby zaledwie trzy z nich. Niemniej jednak zdarzają się momenty, w których mniejsze grupy mięśniowe nie odpowiadają na trening tak, jakbyśmy chcieli, dlatego też do naszej listy ćwiczeń złożonych możemy dodać ćwiczenia izolowane. 

    Poniżej znajduje się zbiór kilku ćwiczeń izolowanych wraz z listą zaangażowanych w nie mięśni:

    Ćwiczenia izolowane

    Trenowana grupa mięśni

    Wyprosty nóg

    Czworogłowe

    Uginania nóg

    Dwugłowe

    Wznosy łydek

    Łydki

    Rozpiętki na maszynie

    Mięsień piersiowy

    Szrugsy

    Mięsień czworoboczny

    Wznosy ramion (w przód, boczne, w tył)

    Ramiona

    Uginanie przedramion

    Biceps

    Wyprosty przedramion

    Triceps

    W następnym artykule, kiedy już będziemy układać plan treningowy, wybierzemy odpowiednie ćwiczenia z wyżej wymienionych.

    Kilka słów na temat odmian ćwiczeń

    Trenerzy osobiści (i ci, którzy się nimi nazywają) często twierdzą, że znają sekretną odmianę tego czy tamtego ćwiczenia i że dzięki niemu Wasze przyrosty będą znacznie szybsze. Niestety nic bardziej mylnego.

    Z racji anatomicznej natury głównych grup mięśniowych, które właśnie omówiliśmy, nieznaczne różnice w ułożeniu stopy czy dłoni rzadko kiedy zwiększają całkowity ładunek, jaki nałożony jest na mięsień. Co więcej, propagatorzy różnego rodzaju ułożenia stóp czy dłoni popierają ruchy skrętne lub rotacyjne rąk. Po raz kolejny powtarzam - nie wpływa to znacząco na obciążenie mięśnia i stąd nie wpłynie na wyniki.

    Oto kilka przykładów:

    Stwierdzenie: Skręcanie ramion ze sztangielkami w trakcie robienia rozpiętek zwiększa skuteczność ćwiczenia.

    Rzeczywistość: Skuteczność tego ćwiczenia determinowana jest przez ilość oporu, jaki nałożony jest na wertykalny ruch sztangielki. Oporu dostarcza nam grawitacja. Skręcanie ramion w trakcie wykonywania tego ćwiczenia nie zwiększa oddziaływania grawitacyjnego na sztangielki, jak również na obracające się ramiona. Brak oporu to brak korzyści.

    Stwierdzenie: Dodatkowe maksymalne spinanie bicepsu w szczytowej fazie uginania przedramion pozwoli zmienić Tobie jego kształt i umożliwi uzyskanie ‘szczytu’.

    Rzeczywistość: Kształt mięśnia jest sprawą genetyczną. Jeśli nie masz już teraz takiego kształtu bicepsa, o jakim marzysz - napinanie go nic Ci nie da. Z tej racji, że bicepsy rosną wskutek wykonywania uginań przedramion, będą one jedynie większą wersją tego, czym dysponujesz obecnie.

    Stwierdzenie: Wyciskanie na ławce płaskiej w wąskim chwycie lub inne podobne ćwiczenie pozwoli zbudować ‘wewnętrzną’ partię klatki w okolicy mostka.

    Rzeczywistość: Dodatkowe spinanie mięśni, kiedy są całkowicie skurczone - nie izoluje mięśni w okolicy mostka. Umieszczenie dłoni bliżej siebie w trakcie wyciskań też nic nie pomoże. Jeśli złączylibyście ze sobą kilka gumek recepturek, aby stworzyć z nich coś na kształt łańcucha, to czy jedna z nici może być bardziej rozciągnięta od pozostałych, jeśli będziecie ciągnęli je jedynie z dwóch przeciwległych końców? Nie. Tak samo jest w przypadku mięśni. Ogólne rzecz biorąc, ładunek rozmieszczony jest równomiernie na całej długości mięśnia. Mięsień musi rosnąć jako całość, abyście mogli zauważyć zmianę jego grubości w okolicy mostka.

    Stwierdzenie: Dodatkowe krążenie barków w trakcie robienia szrugsów umożliwi lepszy wzrost mięśnia czworobocznego w porównaniu do wykonywania jedynie ruchu w górę i w dół.

    Rzeczywistość: Oś ruchu i linia oporu przebiega pionowo, prostopadle do podłogi. W jakąkolwiek stronę nie poruszalibyście ramion, nie spotkacie żadnego innego oporu niż ten w ruchu góra-dół. Pamiętajcie, czynnikiem pobudzającym wzrost mięśnia nie jest wyłącznie jego skurcz, ale też opór, który musi pokonywać.

    Istnieje mnóstwo innych mitów na temat treningu i sekretnych odmian ćwiczeń, ale powyższe przykłady wystarczą w zupełności, abyście zrozumieli, o czym mówię. Kiedy ktoś mówi Wam, że powinniście ćwiczyć w taki, a nie inny sposób, użyjcie swojej głowy i całej wiedzy, jaką posiadacie i zapytajcie czy naprawdę te podpowiedzi mają sens w odniesieniu do anatomii i grawitacji. Jeśli nie, podziękujcie doradcy i kontynuujcie ćwiczenia po swojemu.

    I tym sposobem dobiegliśmy do końca kolejnej części z serii artykułów na temat HST.

    Nie wyczerpaliśmy jednak rozważań na temat ćwiczeń, toteż następnym razem porozmawiamy o progresji. Na chwilę obecną jednak powinniście mieć wystarczająco dużo informacji o tym, jak dokonywać właściwych wyborów ćwiczeń.

    Oceń: 149 130
    Podziel się:     Drukuj

    Aby dodawać komentarze musisz być zalogowany.
    zaloguj się   › zarejestruj się
    ZAMÓW TERAZ
    PrenumerataPB Online

    WYDARZENIA

     TO TWÓJ WYBÓR
    NAJNOWSZE VIDEO
    zobacz więcej

    NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKU£Y

    CZYTANE
    OCENIANE
    PRZESYŁANE

    ZADAJ PYTANIE

    Być może odpowiedź znajdziesz w magazynie Perfect Body!
    Aby zadać pytanie musisz być zalogowany.
    zaloguj się   › zarejestruj się

    ANKIETA

    Wybierz najlepsze hasło dla magazynu Perfect Body:
    Perfect Body - encyklopedia dobrej sylwetki
    Perfekcyjnie napisany, dla każdego zrozumiały Perfect Body, doskonały
    Perfect Body - drogowskaz prawdziwego mężczyzny
    Perfect Body, czasopismo każdego sportowca
    Uwaga silny magazyn dla ludzi aktywnych - Perfect Body: Nie otwierać bez konsultacji ze specjalistą.
      wyniki

    NEWSLETTER

    podaj swój e-mail:

    TAGI

    AAS SAA anaboliki anabolizm geny miokiny mięśnie siła wolne rodniki HMB IGF-1 MAPK/ERK anabolik anabolizm antykatabolik astaksantyna beta karoten białko dieta hormony kalorie karotenoidy klatka piersiowa leucyna mTOR metaloestrogeny mięśnie polifenole pompki ramiona seks sex stres suplementy testosteron trening warzywa witamina A węglowodany


    © Nutrifarm Sp. z o.o.
    All Rights Reserved
    PODSTAWOWE LINKI

    Trening
    Dieta I Suplementacja
    Zdrowie
    Ert
    Kuchnia
    Sex
    WYDAWNICTWO

    Prenumerata
    Reklama
    Wydarzenia
    Dla prasy
    Nota prawna
    TWOJE KONTO

    Zaloguj się
    Zarejestruj
    Przypomnij hasło
    DOŁĄCZ DO NAS

     Facebook
     Twitter
     Youtube

    Do góry ˆ